Με αφορμή την πρόσφατη κυκλοφορία του Frankenstein στην πλατφόρμα του Netflix, όπου ο Guillermo del Toro μάς συστήνει εκ νέου την ιστορία του Frankenstein και του Πλάσματός του, συγκεντρώσαμε εννιά κινηματογραφικές επιλογές και μία τηλεοπτική σειρά που εμπνεύστηκαν, άλλες περισσότερο κι άλλες λιγότερο, από το μυθιστόρημα της Mary Shelley.
Frankenstein, J. Searle Dawley (1910)
Αν και όχι η πρώτη ταινία που έχει στο επίκεντρό της τον ιδιοφυή επιστήμονα και το δημιούργημα του (είχαν προηγηθεί κάποιες ταινίες που έχουν πλέον χαθεί), αυτό το εξαίσιο δείγμα βουβού κινηματογράφου μας μυεί στον κόσμο της Shelley και παρουσιάζει σχεδόν για πρώτη φορά το Πλάσμα στη μεγάλη οθόνη. Με μερικά ευφυή τεχνάσματα και την κλασική μουσική υπόκρουση της εποχής, το Frankenstein του 1910 είναι μια καλή πρώτη επαφή και με τον μύθο του σύγχρονου Προμηθέα αλλά και με το βουβό σινεμά.
Frankenstein, James Whale (1931)
Μια εικοσαετία αργότερα έρχεται μια από τις πιο κλασικές μεταφορές του μύθου του Frankenstein σε σκηνοθεσία του James Whale. Το Frankenstein του 1931 μας προσφέρει μια σύντομη αλλά εμβληματική μεταφορά του βιβλίου. Και λέμε εμβληματική διότι αυτή η ταινία έθεσε τις βάσεις για την απεικόνιση του «τρελού» επιστήμονα, του καμπούρη βοηθού του και του φρικτού τέρατος και καθιέρωσε τον Boris Karloff ως μία εμβληματική μορφή του κινηματογραφικού τρόμου.
The Bride of Frankenstein, James Whale (1935)
Ομολογουμένως, υπάρχει μια μικρή απογοήτευση όταν ο τίτλος μάς υπόσχεται μια Νύφη για το δημιούργημα του Frankenstein και αυτή εμφανίζεται στα τελευταία τρία λεπτά της ταινίας. Σίγουρα θα περίμενε κανείς να φανεί η σχέση του Τέρατος με την προορισμένη και φτιαγμένη για αυτόν Νύφη. Όμως η ταινία, σίκουελ του Frankenstein του ‘31 εστιάζει και κλείνει με τις υπαρξιακές ανησυχίες του Πλάσματος και αυτό την κάνει εξίσου εμβληματική με την αρχική ταινία με την εικόνα της Νύφης να αφήνει το στίγμα της, παρά την ελάχιστη κινηματογραφική της παρουσία.
The Curse of Frankenstein, Terence Fisher (1957)
Η πρώτη έγχρωμη ταινία τρόμου της εμβληματικής Hammer μπορεί να μην αποτελεί πιστή μεταφορά του βιβλίου και να εστιάζει αρκετά στη σχέση του Victor Frankenstein με τον δάσκαλό του και συνεργάτη του, αλλά ξεχωρίζει για την σκοτεινή ατμόσφαιρά της, το πιο δραματικό φινάλε και την αποτύπωση του αδίστακτου Frankenstein που ερμηνεύει ο εξαιρετικός Peter Cushing ως το πραγματικό τέρας της υπόθεσης. Η ταινία γνώρισε έξι συνέχειες, τέσσερις εκ των οποίων σκηνοθέτησε ο Terence Fisher.
Young Frankenstein, Mel Brooks (1974)
Ας αφήσουμε λίγο στην άκρη τον πρώιμο τρόμο και ας περάσουμε στην κωμωδία. Η κλασική πλέον ταινία του Mel Brooks με τον Gene Wilder (και σε ρόλο συν-σεναριογράφου) μεταφέρει τον μύθο του τρελού επιστήμονα στη μεγάλη οθόνη με μπόλικο χιούμορ και κωμικά σκετσάκια. Η ταινία αποτίνει φόρο τιμής στο Frankenstein του 1931 χρησιμοποιώντας πολλά από τα αρχικά props και ούσα εξ’ ολοκλήρου ασπρόμαυρη. Ένα must-see για τους λάτρεις της παρωδίας.
Rocky Horror Picture Show, Jim Sharman (1975)
Ναι, εντάξει, στην προκειμένη περίπτωση χάνουμε τον μύθο, το όνομα Frankenstein και το τερατώδες δημιούργημα, παίρνουμε όμως κάτι -προσωπικά- πολύ καλύτερο: τον Tim Curry με ζαρτιέρες στον ρόλο ενός παρανοϊκού και ένα τσικ δολοφονικού επιστήμονα που φτιάχνει τον τέλειο γκόμενο. Ό,τι και να πούμε για το δημιούργημα του Richard O’ Brien είναι λίγο. Αρκεί να ψάξει κανείς το cult following που έχει η ταινία, τις μεταμεσονύχτιες και διαδραστικές προβολές της και τις συνεχόμενες μεταφορές του αρχικού μιούζικαλ σε θέατρα σε όλο τον κόσμο.
Van Helsing, Stephen Sommers (2004)
Για κάποιους ίσως η προσθήκη αυτής της ταινίας σε αυτή τη λίστα -ή και σε οποιαδήποτε λίστα- να είναι φρικτή. Ακούστε με όμως, πέρα από την καταφανή προσβολή των μύθων και του Dracula και του Frankenstein έχουμε μια πολύ διασκεδαστικά κακή ταινία με μπόλικα εμβληματικά τέρατα, έναν απίστευτα camp Δράκουλα που προσπαθεί να φέρει τα παιδιά του στη ζωή χρησιμοποιώντας την έρευνα του Victor Frankenstein και τους πάντα «χάρμα οφθαλμών» Hugh Jackman και Kate Beckinsale.
Mary Shelley, Haifaa Al-Mansour (2017)
Τόσες εκδοχές του μύθου του σύγχρονου Προμηθέα, ας δούμε και μια ταινία για τη δημιουργό και συγγραφέα του Frankenstein. Με μια ως συνήθως εξαιρετική Elle Fanning, η ταινία του 2017 πιάνει τη ζωή της Mary Godwin, κόρη της σπουδαίας Mary Wollstonecraft από την παιδική της ηλικία μέχρι την έκδοση του μυθιστορήματος και τον μετέπειτα θάνατο του Percy Shelley. Ο έρωτας με τον Shelley, οι αντίξοες συνθήκες και φυσικά η σημαδιακή νύχτα στο σπίτι του Lord Byron, όλα έχουν θέση σε αυτή την ταινία.
Poor Things, Γιώργος Λάνθιμος (2023)
Στην ίσως καλύτερη ταινία αυτής της λίστας, μετά το Rocky Horror Picture Show, ο Λάνθιμος μάς έδωσε μια αριστουργηματική Emma Stone ως Bella Baxter σε μια ταινία με εξαίσια σκηνοθεσία, απίστευτη μουσική και ένα σενάριο που ακροβατεί ανάμεσα σε κωμωδία και δράμα δια χειρός Tony McNamara (The Favourite, The Great). Μια ιστορία επιστημονικής ιδιοφυίας, χειραφέτησης και σεξουαλικής και διανοητικής απελευθέρωσης.
Penny Dreadful, 3 Σεζόν (2014-2016)
Παραγνωρισμένο διαμάντι; Λουλούδι που κόπηκε νωρίς; Όπως κι αν θέλετε να το χαρακτηρίσετε, το Penny Dreadful μας έδωσε πολλά και θα μπορούσε και περισσότερα: τον Δράκουλα και τα τσιράκια του Dr. Jekyll & Mr. Hyde, Dorian Gray και το φρικιαστικό πορτρέτο του (με τον Ορφέα της καρδιάς μας Reeve Carney), και φυσικά τον Frankenstein και το Πλάσμα του, σε μια από τις πιο ανθρώπινες, ποιητικές και ρομαντικές εκδοχές του. Ελάτε για την Eva Green και μείνετε για τη μαγεία.
