Το όνομα του Steven Spielberg δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Είναι ο άνθρωπος που γέννησε το blockbuster σινεμά με το Jaws (1975) και αφηγήθηκε μερικά από τα πιο συναρπαστικά κινηματογραφικά παραμύθια όλων των εποχών. Το Disclosure Day αποτελεί μια επιστροφή σε αυτού του είδους τις ιστορίες, αφηγούμενο την προσπάθεια μιας ομάδας ανθρώπων να αποκαλύψουν στο ευρύ κοινό την ύπαρξη εξωγήινης ζωής.
O David Koepp, που υπογράφει το σενάριο, δεν αναλώνεται σε αχρείαστες συστάσεις και ξεκινά την αφήγηση εν μέσω της δράσης, αφήνοντας τα πολύτιμα κομμάτια του παζλ να συμπληρωθούν σταδιακά, όσο ξεδιπλώνεται η αφήγησή του. Καμουφλαρισμένο ως ένα θρίλερ καταδίωξης με άρωμα παραμυθιού, το σενάριο επιχειρεί να θέσει μερικά υπαρξιακά και φιλοσοφικά ερωτήματα: ποιος κρίνει πoια γνώση πρέπει να γίνει κοινό κτήμα της ανθρωπότητας και ποια όχι; Πώς θα γινόταν δεκτή η αποκάλυψη εξωγήινης ζωής, τι συνέπειες θα είχε για την ανθρωπότητα και την πίστη της σε κάποιο ανώτερο ον και άραγε, θα ήταν αρκετή ώστε η ανθρωπότητα να αφήσει στην άκρη τις συγκρούσεις και να λειτουργήσει ως ένα;
Οι προθέσεις αγαθές και σίγουρα τα ζητήματα που αγγίζει η ταινία δεν στερούνται ενδιαφέροντος, αλλά υπάρχει ένα σημαντικό πρόβλημα. Η ταινία κάνει την παραδοχή πως η αποκάλυψη της εξωγήινης ζωής θα λειτουργήσει ως ένα θετικό σοκ για την ανθρωπότητα, αλλά γιατί είναι τόσο σίγουρη πως θα υπάρξει ενδιαφέρον για μια τέτοια πληροφορία; Ίσα ίσα που η πρόσφατη ιστορία επιβεβαιώνει πως η πιθανότερη αντίδραση είναι εκείνη της αδιαφορίας. Αλήθεια, ποιος ασχολήθηκε με όσα είχαν να πουν οι Edward Snowden και Julian Assange και πόσοι δημοσιογράφοι δάκρυσαν στον τηλεοπτικό αέρα περιγράφοντας τις απάνθρωπες συνθήκες φυλάκισης του τελευταίου; Ή, για να περάσουμε και στα δικά μας, ποιος έχασε τον ύπνο του με το σκάνδαλο των υποκλοπών;
Και φυσικά, υπάρχει ακόμη μία, ίσως σημαντικότερη, παράμετρος που το Disclosure Day αγνοεί. Για να συγκλονιστεί κανείς από μία πληροφορία, θα πρέπει πρώτα να την έχει λάβει. Όμως, στην εποχή της υπερπληροφόρησης μόνο δεδομένο δεν θα έπρεπε να θεωρείται κάτι τέτοιο. Το πιθανότερο είναι πως μια τέτοια αποκάλυψη θα χανόταν στον ωκεανό από ασήμαντες ειδήσεις για το lifestyle κάθε λογής ανθυποσελέμπριτι, χαζοβιόλικα βίντεο με αστείες τούμπες και πανομοιότυπα δελτία τύπου που ανακυκλώνονται από δεκάδες ιστοσελίδες προκειμένου να δίνουν την ψευδαίσθηση της πλούσιας ύλης.
Αδυνατώντας να κατανοήσει, ή μάλλον, αγνοώντας τον τρόπο διάχυσης και κατανάλωσης της πληροφορίας, η ταινία καταλήγει αποκομμένη από τις προκλήσεις της σύγχρονης πραγματικότητας και γι’ αυτό ο ρομαντισμός του παραμυθά Spielberg κατρακυλάει προς την αφέλεια. Σε αυτό το σημείο είναι σημαντικό να επισημάνουμε πως δεν φταίει ο κυνικός θεατής, αν δεν μπορεί να αποδεχτεί το αισιόδοξο, πλην απλουστευτικό όραμα των Spielberg και Koepp. Διότι και το Poor Things (2023), που επίσης κυκλοφόρησε σε κυνικούς καιρούς, προέτασσε ένα θετικό όραμα, αλλά με την καθοριστική διαφορά πως δεν έκλεινε τα μάτια απέναντι στα δεινά του κόσμου.
Αν σε όλα αυτά προσθέσουμε και τους άχρωμους ανταγωνιστές που συνήθως αποτελούν βασικό συστατικό επιτυχίας σε τέτοιου είδους ιστορίες, γίνεται εύκολα αντιληπτό πως το σενάριο αποτελεί το μεγαλύτερο αγκάθι της ταινίας. Ό,τι διασώζεται από την αίγλη της, το οφείλει στην αγέραστη σκηνοθεσία του Steven Spielberg: η αεικίνητη κάμερα, τα ευρηματικά πλάνα και ο ρυθμός που παραμένει ζωηρός παρά τη μεγάλη διάρκεια υπενθυμίζουν τους λόγους που θεωρείται ένας από τους κορυφαίους αφηγητές όλων των εποχών.
Περισσότερες κριτικές ταινιών.
