Ο Martin Scorsese, ένας από τους μεγαλύτερους σκηνοθέτες στην ιστορία της κινηματογραφικής τέχνης, δημιουργός μερικών από τις σπουδαιότερες ταινίες που έγιναν ποτέ και υπεύθυνος, μέσω του Film Foundation, για τη διάσωση και την αποκατάσταση κορυφαίων φιλμ από όλο τον κόσμο, λαμβάνει επιτέλους το ντοκιμαντέρ που του άξιζε. Και μάλιστα όχι υπό τη μορφή μιας δίωρης ταινίας, που οπωσδήποτε θα προέκυπτε ελλιπής, αλλά μιας πεντάωρης μίνι σειράς με την υπογραφή της Rebecca Miller, σημαντικής σκηνοθέτριας του ανεξάρτητου αμερικανικού κινηματογράφου, κόρης του μεγάλου θεατρικού συγγραφέα Arthur Miller και συζύγου του Daniel Day–Lewis, ο οποίος μάλιστα εμφανίζεται στο ντοκιμαντέρ μεταξύ των συνεντευξιαζόμενων, με την αρμοδιότητα του πρωταγωνιστή σε δύο από τις πιο γνωστές ταινίες του Scorsese, το αριστοτεχνικό The Age of Innocence (1993) και το παραγνωρισμένο Gangs of New York (2002).
Το ντοκιμαντέρ εκκινεί από τα παιδικά χρόνια του Scorsese στις κακόφημες συνοικίες της Νέας Υόρκης – τα μέρη που τον έφεραν σε επαφή με τη θρησκεία, το οργανωμένο έγκλημα και το σινεμά και που τροφοδότησαν με ιστορίες και χαρακτήρες το κινηματογραφικό του έργο. Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα αποδεικνύεται η έμφαση που δίνει η Miller στις πρώτες σκηνοθετικές «απόπειρες» του Marty, όταν, παιδί ακόμα, σχεδίαζε σε χαρτί τα storyboards για μια δυνητική υπερπαραγωγή τοποθετημένη στην αρχαία Ρώμη. Μελετώντας σήμερα αυτά τα σκίτσα, διαπιστώνεις με έκπληξη πώς το ύφος του Martin Scorsese που γνωρίσαμε και λατρέψαμε στις επόμενες δεκαετίες είχε ήδη αρχίσει να σμιλεύεται, ως αποτέλεσμα των αντιθέσεων μπροστά στις οποίες μεγάλωνε (θρησκεία – μαφία) και τις επιρροές που άσκησε πάνω του το μοναδικό καταφύγιο που έβρισκε (το σινεμά).
Συνεργάτες, γνωστοί και φίλοι δίνουν το παρών στο ντοκιμαντέρ, εκφράζοντας το θαυμασμό, την αγάπη και μοιραζόμενοι τα βιώματά τους από την κοινή πορεία τους με τον Scorsese. Από τους παιδικούς φίλους που ενέπνευσαν τους πρωταγωνιστές του Mean Streets (1973) μέχρι τον Robert De Niro, τον πρωταγωνιστή δέκα μέχρι στιγμής ταινιών του σκηνοθέτη, κι από τον συνοδοιπόρο Steven Spielberg μέχρι τη Sharon Stone και, βέβαια, τον Leonardo DiCaprio, η ελίτ του αμερικανικού κινηματογράφου από το 1970 κι έπειτα μαζεύτηκε για να τιμήσει τον κορυφαίο δημιουργό. Οι συνεντεύξεις τους είναι καθηλωτικές, γεμάτες ειλικρινή θαυμασμό μα και συναρπαστικές λεπτομέρειες από το παρασκήνιο των γυρισμάτων μερικών από τις αγαπημένες μας ταινίες.
Όσο προχωρούν τα επεισόδια, και μαζί τους η αφήγηση γύρω από τις ταινίες του Scorsese, τις οποίες εξετάζει η Miller χρονολογικά, τόσο ο ρυθμός επιταχύνεται. Μια σημαντική παράλειψη, μάλλον η μόνη, της ταινίας είναι η παντελής απουσία αναφοράς στο Cape Fear (1991), μια κατά γενική ομολογία από τις καλύτερες ταινίες του Scorsese, η οποία χωρίς εμφανή λόγο προσπερνάται, για να πάμε κατευθείαν από το Goodfellas (1990) στο The Age of Innocence (1993). Την απουσία αυτή αναπληρώνει η σκηνοθέτρια με την εκτενή της αναφορά στο The Film Foundation, το ίδρυμα του οποίου ηγείται εδώ και δεκαετίες ο Scorsese με σκοπό την αποκατάσταση και επανακυκλοφορία κλασικών ταινιών από όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης. Ένα ίδρυμα υπεύθυνο μέχρι στιγμής για τη διατήρηση περισσότερων από 1.400 ταινιών, τις οποίες σήμερα θα απολαμβάναμε σε πολύ χειρότερες κόπιες – ή δε θα απολαμβάναμε καθόλου – χωρίς τη συμβολή του Scorsese και των συνεργατών του.
Το Mr. Scorsese είναι πέντε απολαυστικές ώρες στο μυαλό μιας καλλιτεχνικής διάνοιας. Για τους σινεφίλ, πρόκειται για ένα ανεκτίμητο δώρο που δε συγκρίνεται με τίποτα άλλο φέτος. Για τους επίδοξους δημιουργούς του μέλλοντος, είναι ένα απαραίτητο συνοδευτικό των προβολών κάθε ταινίας του Martin Scorsese ξεχωριστά, ένα σχολείο. Για τους απλούς θεατές, είναι μια συναρπαστική περιήγηση στη δημιουργική διαδικασία κατασκευής ταινιών που έχουν μιλήσει ανά τις δεκαετίες στο συλλογικό υποσυνείδητο και έχουν σημαδέψει το σινεμά, την ποπ κουλτούρα και τον πολιτισμό μας. Κάθε άνθρωπος που έχει απολαύσει έστω μια ταινία του Martin Scorsese στη ζωή του αξίζει να δει αυτό το ντοκιμαντέρ.
